حسين مير حيدر
70
معارف گياهى ( فارسى )
بلوچستان و مشهد در فريمان بهطور خودرو ديده شده است . براى تكثير آن از كاشت بذر آن استفاده مىشود . چون دانهها خيلى سخت است ، 15 - 10 ساعت آن را در آب جارى خيس مىكنند تا متورم شود سپس آن را باد داده كه رطوبت آن برود و مىكارند . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى عصارهء سرشاخههاى گلدار و برگ اين گياه داراى حدود 9 / 0 درصد مادهء كومارين است و در حدود 2 / 0 درصد نيز هايدروكومارين « 1 » دارد و به علاوه مواد فلاوون « 2 » نيز در آن يافت مىشود . از گلهاى خشك آن در حدود 12 / 0 درصد اسانسى با بوى مطبوع بهدست مىآيد . در دانههاى نفله در حدود 8 درصد مواد چرب و مقدار جزئى نيز كومارين وجود دارد . در سرشاخه گلدار آن وجود مليلوتيك اسيد « 3 » تأييد شده است . كومارين مادهء سفيد متبلورى است با بوى شبيه وانيل ، فرمول خام آن C 9 H 6 O 2 است كه در عطرسازى مصرف دارد و بهطور طبيعى از گياهان گرفته مىشود و در صنعت نيز بهطور مصنوعى ساخته مىشود . خواص - كاربرد برگها و ساقههاى گياه را در روغن زيتون مىجوشانند و براى پيشگيرى از عوارض وخيم گزيدگى مار آبى روى موضع مىمالند . از دمكردهء 50 گرم سرشاخهء گلدار و برگ گياه خشك در هزار گرم آب جوش براى شستوشوى چشم و رفع ورم پلك چشم بهطور كمپرس و شستوشو استفاده مىشود . اگر از اين دمكرده روزى 3 - 2 فنجان خورده شود براى نرم كردن سينه و رفع بىخوابى مؤثر است . ضمنا مدر مىباشد و دردهاى عصبى ، سردردهاى يكطرفه يا ميگرن و دردهاى روماتيسمى را تسكين مىدهد . اسراف آن يا مداومت در مصرف ممكن است در بعضى اشخاص ايجاد سردرد و سرگيجه و آشفتگى و تهوع نمايد . لذا مصرف داخلى آن بايد با
--> ( 1 ) . Hydrocoumarin ( 2 ) . Flavone ( 3 ) . Melilotic acis